« شمارهء ثبت : 3 / 320 - PAC » * 393 الاغراض الطبّيّة و المباحث العلائيّة طب ، فارسى از : سيد امير زين الدّين ، ابو ابراهيم ، اسماعيل ، فرزند حسين ، فرزند حسن حسينى گرگانى يا فرزند حسين ، فرزند محمد گرگانى . م . 531 يا 535 ق / 1137 يا 1141 م . آغاز : « 11 . در دلايل بسيارى و اندكى بول . 12 . در دلايل كفك بول . 13 . در دلايل رسوب . 14 . در دلايل بسيارى و اندكى رسوب . 15 . در دلايل . . . بسم اللّه الرحمن الرحيم و ما توفيقى الّا باللّه . . . نخستين از اغراض طبّى املا يادگار حدّ طب و منفعت له . . . مزاج و اخلاط باب اوّل در حدّ طب و موضوع له » . انجام : « باب بيستم اندر حقنها . . . مسهّل . . . بنفشه بابونه . . . نيلوفر . . . » . گزارش متن : مؤلف نخست ذخيرهء خوارزمشاهى را در سال 504 ق / 1111 م نگاشت ؛ سپس براى پسر خوارزمشاه ( اتسز ) به دستور وزير او ، ابو محمد صاحب ، فرزند محمد بخارائى آن را خلاصه كرده و الاغراض الطبّية ناميد كه مشتمل بر پنج بخش در چند « گفتار » و يا « باب » و « جزو » مىباشد سپس اين خلاصه و منتخب را كوتاه‌تر و خلاصه‌تر كرده و خفى علائى ناميد . گزارش نسخه : نوع خط : نسخ قديم * تاريخ كتابت : سدهء 7 ق * عنوانها و نشانيها : شنگرف * نوع كاغذ : شرقى ، زرد * تعداد برگ : 197 * تعداد سطر : 17 * اندازهء متن كتاب : 5 / 12 * 11 سانتيمتر * اندازهء جلد : 17 * 11 سانتيمتر * نوع جلد : تيماج زرد ، طرف اوّل جلد از دو تكّهء تيماج به هم دوخته تشكيل شده است و اين جلد روى جلد تيماج اصلى قرار گرفته است . ويژگيهاى نسخه : در لبهء پايين برگهاى كتاب « قرابادين » و در لبهء بالاى « اغراض الطبّ » نوشته شده است . و رنگ خط نسخه به قهوه‌اى مىماند و از آغاز و انجام افتادگى دارد . نك : فهرست نسخه‌هاى خطى گنجينه ملّى پاكستان كراچى ، ص 74 ؛ الذريعه ، ج 2 ، ص 251 ؛ كشف الظنون ، ج 1 ، ص 130 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى مشترك پاكستان ، ج 1 ، ص 486 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى گنج‌بخش ، ص 1622 . « شمارهء ثبت : 321 - PAC »